Ladministrater distrik, travayer kiltir ek bann defanser lalang Kreol sorti Lenstiti Kreol ti zwenn yer pour diskit litilizasyon lalang Kreol dan servis piblik e evalye si Kreol pe ganny byen valorize e promouvwar e si i annan sa stati ki i merite akote Angle ek Franse konman nou trwa lalang nasyonal.

Desizyon pour fer sa latelye, ki ti deroul dan Sant Konferans Enternasyonal (ICCS), in vin apre ki Lenstiti Kreol in konstate ki bann rezolisyon ki ti sorti dan en gran kolok enternasyonal ki ti fer isi an 2010 pa pe ganny enplimante.

Sef egzekitif Lenstiti Kreol Madanm Flora Ben David ti dir dan son lentrodiksyon ki manda sa lenstiti se pour devlop, valoriz e promouvwar lalang Kreol e donn li sa plas ki i merite e i pour sa rezon ki sa lenstiti pe revwar sa bann rezolisyon e rod fason pour pouse pour fer zot ganny enplimante.

Sa dokiman apele Akt Kolok 2010 i osi enkli rezilta en letid ki ti fer lo sitiasyon trilengwizm oubyen ki mannyer sa trwa lalang nasyonal zot fonksyonnen dan Sesel e lenformasyon pour sa letid ti ranmase dan bann minister ek lezot departman gouvernman. Sa letid ti dirize par Dokter Marie-Reine Hoareau.

Parmi bann keksoz ki sa letid ti fer sorti an sa ki konsern lalang Kreol se ki i pa pe ganny valorize e promouvwar parey i devret konman en lalang nasyonal akote Franse avek Angle.

I fer resorti ki bann dokiman ki annan versyon Kreol i pli souvan kod kondwit, drwa konstitisyon, vizyon ek misyon serten lorganizasyon, Kreol i servi dan miting ek travayer, bann prezantasyon PowerPoint ki an Angle me leksplikasyon i donn an Kreol, letan pe reponn telefonn, me la ankor i pa vre Kreol akoz i annan en kantite lenstans kot i melanze avek Angle oubyen Franse.

An sa ki konsern bann dokiman ekri antyerman an Kreol sa letid ti fer sorti ki zot byen rar apard let konplent ki dimoun i ekri Prezidan Larepiblik, posibilite ekrir let an Kreol i osi rar sof si pe donn larepons en let ki’n orizinalman ekri an Kreol.

Lo kote bann keksoz ki dimoun i kapab vwar an Kreol i plis bann lafis Minister Lasante ek Minister Lanvironnman.

“Nou konnen i annan sitiasyon sosyete ek lalang apre i annan sitiasyon ofisyel kot dan bann lofis ki donn piblik servis tou keksoz i pas byen oralman an Kreol avek bann kliyan me ler in ariv ler pour ranpli bann dokiman e form tou i an Angle,” Madanm Ben David ti fer resorti.

Menm si konman en lalang kominikasyon Kreol i reprezant en gran lafors e dimoun i aksepte li san okenn difikilte dan tou laspe fonksyonnman oral. Difikilte ki poze se ki napa gran formasyon dan lalang Kreol ekri.

“Konman en lalang, Kreol in byen etabli e sa i kler dan deliberasyon Lasanble me Kreol ekri i en lot zafer,” Madanm Ben David ti fer resorti.

Pour ki Kreol i annan en plas pli enportan dan ladministrasyon piblik anliny avek stati lalang nasyonal, i neseser revwar son plas dan sa lenstitisyon.

I ti azoute ki pour arive donn Kreol son vre stati i demann bokou zefor e si nou koz Kreol nou bezwen fer zefor pour koz vre Kreol e evite pour anmenn lezot lalang dan Kreol.

Denise Clarisse, enn bann partisipan, ti dekri bann diskisyon konman enteresan e i ti fer resorti ki i vre ki zot pas bokou letan konman administrater distrik pour kominik avek zot piblik e difikilte ki zot gannyen se letan sa bann dimoun zot bezwen ranpli serten dokiman ki tou i an Angle.

“Me la osi nou konpran prenan kont lafors travayer dan bann diferan biro servis piblik ki diferan nasyonalite e difikilte pour zot konpran. Me mon krwar si i annan sa volonte nou kapab donn Kreol son plas akoz i annan lespas pour fer sa si nou anvi akoz nou bezwen valoriz sa lalang ki pour nou e pa les li perdi,” i ti fer resorti.

Lo son kote Pharisianne Lucas, en lot administrater distrik, i dir i annan bokou sa bann keksoz ki’n fer resorti ki zot pa ti pe pran an kont e lefet ki zot enterakte avek bokou dimoun ki’n konn lir atraver alfabetizasyon i dir i krwar i annan nesesite pour fer en pli gran zefor pour valoriz nou lalang maternel ki Kreol.

“Lontan ki bokou nou ti kwar nou lalang napa valer me ozordi nou vwar etranze ki vin dan nou pei pour etidye nou lalang konman parti zot letid avanse savedir i annan en gran lenportans,” i ti fer resorti.

Madanm Ben David lo son kote in dir ki dan bann zour ki vini sa menm latelye pou ganny fer avek manm lasanble avek bi pouse pour ki zot ki annan pouvwar kot i konsern fer desizyon ava kapab pouse pour donn plis valer e fer promosyon lalang Kreol.

Source : Seychelles NATION